خلوت من

ببه کي فردا، ايمرۊ جا بئتر ببه

ببه کي فردا، ايمرۊ جا بئتر ببه

باشد که فردا، بهتر از امروز باشد

دنبال کنندگان ۲ نفر
این وبلاگ را دنبال کنید
Gil6ki Calendar

۲۳ مطلب با کلمه‌ی کلیدی «ادبیات گیلکی» ثبت شده است

نامردي


نامردي


********


دؤرˇ مگــزان لابـــدانˇ ويـــرجـــا الکــي-يـه      ميـدان دنٚکـف تــي زۊرˇ بــازۊ همــه پـي-يـه

خئلـي دانمـه کـرچي، کــۊنـي زنجيــلˈ پـــاره      تــي لاسپـــاره ولاّ أمـي ويــرجــا شاليکـي-يـه

چهلˈ بـۊکـۊنـي پنجـا يـا آخـــر نـۊکـۊنـي تــۊ      سـرسـۊم کـي بکفتـي تـرأ اۊ مـؤقه حـالـي-يـه

مئـوه-داري کـي مئـوه نـده خـۊشکــأ بــه بئتـر      کــي پـــۊر خــارأ وا گـــؤفتــــن ليليکـــي-يـه

مي زنـدگـي چـرخˇ ميياني چــۊب تــانٚـود کـي     مـي رگ کي واگــرده جـه نتــاجˇ گيلکــي-يـه

جه خۊشکأ-بـؤسه دارˇ جا مئـوه نيچه هيککس     خـۊشـکˇ خـۊجˇ دارأ دبکـه زئــن الکــي-يـه

مـــرداى نکفـه هيـــزره نـامـــردانˇ پــا جيــر      مــرداکانˇ کفتــن ليـمˇ پـــۊریـــاىˇ ولــي-يـه

وختـي پالـوان زۊرخـانـه گــؤدأ دهــه مـــاچـي     نـامـردانˇ غيـرت اۊنˇ خــاکˇ نعلـه-کي-يـه

«خاجه» واسي خـؤب فانديـري أ دؤره زمـانهˈ     نـامــردي أ بــازارˇ جــا نـامــــردانˇ فـي-يـه


حجت خواجه ميري (ول بيگيفته رادٚوار) 

ايتأ کۊچي دانه داستان





آقاىˇ وزير بهداشت بفرماسته: «کليه فۊرؤختن خۊجير کار نييه، شيمي کليهˈ هتؤ مۊفتکي فأديد!»

هنˇ وأستي جه وزيرˇ مؤترمˇ بهداشت کي خؤرۊم کاران زيياد بۊکۊده دأره، تشکر کۊنيم کي أمرأ

رانمائي بۊکۊده. مألۊمˇ کي آقاىˇ وزير هيزره واخب نييه کؤشان، چي وأستي خۊشانˇ نازنين کليهˈ

فۊرۊشده. بخألي تيتالي يا ثوابˇ ره أ کارأ کۊنده!

ئي نفر کي خۊ کليهˈ بۊفرؤخته بۊ گؤفتي، أگه آقاىˇ وزير اۊ پۊلي کي خايمأ مرأ فأده، مي چۊمانˇ سر،

ايتأ کليه کي ويشتر نأرم، اۊنم ديپيچم کادؤ دۊرۊن باينن کادؤىˇ تولد فأدم آقاىˇ وزيرأ.

وأورسئم أولي کليهˈ چۊتؤ بۊفرؤختي بۊگؤ، مي کؤرکي-يأ خأستيم مردأ-دم هرجگا بۊشؤم وام فأگيرم

نؤبؤسته کي نۊبؤسته، وا جاهاز بهئبيم دئه، جاهاز فاندأ بيم کي مي دسˇ سر مأنستي ؤ اۊبيناستي.  

بازنشسته-يم، مائي ئي تۊمۊنˇ مرأ کي أمي چا پۊرأ نيبه. ايرۊز هأ باغˇ محتشمˇ دۊرۊن نيشته بۊم کي،

ايتأ هأ رۊزنامهˈن چيسه ارشاد تازگي-يان مۊفتکي پخشأ کۊنه، مي دس فارسه. کرأ خاندأن دۊبۊم کي يؤکؤ

ايتأ مۊناقصه آگهي-يأ بيدئم بينيويشته بۊ «شيمي کليهˈ هينيم»

مي مرأ بۊگؤدم: خئلي-يان أ دۊنيا دۊرۊن ايساد ايتأ کليه ويشتر نأرد، من ايتأ کليه عيلاوه دأرم،

عيلاوه کليهˈ چي خأيم بۊکۊنم کي!!؟

چي ره أ خۊدادادي سرمايه جا ايستفاده نۊکۊنم، حؤکمن جه هۊ اول-سر خۊدا فادأ کي هر زمات گير دکفتيم

بيشيم اۊنˇ سر وخت. أتؤ بؤبؤسته کي مي کليهˈ بۊفرؤختم ؤ کؤرˇ دانهˈ اۊسه کۊدم مردˇ خانه.

البت أسأ وا مي اۊ دۊتا کؤرانˇ رئم جاهاز جۊرأ کۊنم، شائد بتانستم أشانˇ مارأ راضي-يأ کۊنم،

ايتأ خۊ کليهˈ مۊفتکي فأده آقاىˇ وزيرأ، ولي اۊنˇ جا وأسي مي کؤرانˇ جاهازأ فأده-يأ.



ايتأ کۊچي دانه داستان




شال، بينا کۊد کلاچ ؤ اۊنˇ قشنگي جا گب زئن... ؤ اۊنˇ جا بخأسته خۊ خؤرۊم سدا مرأ اۊنه آواز بخأنه....

کلاچ، ايزه خۊ کيتابانٰ کيتابخانه دۊرۊن فاندرست...

پينيرأ بنأ دارˇ خالˇ سر، ايتأ بۊلندˇ اؤخانˇ مرأ بخأند... قار... قار...

شال خۊ دسانأ بنأ خۊ گۊشانˇ سر، بينا کۊد گۊرؤختن.

*

*

آدم وختي کيتاب بخأنه، أنˇ تجرۊبه-يم ويشترأ به


جه أيأ بيشناويد


خط ؤ کيليدتأخته | خط و صفحه‌کلید


ايتأ کۊچي دانه داستان



أمي رأى فقد آقاىˇ . . .

 

* * *

 

بۊکـۊده کـاران:

ـ دۊ دفأ پـۊشـت دٚرٚن پـۊشـت کلاچ آبادˇ ديهاتˇ کئخۊدا، کي اۊ دۊ دفــأ دۊرۊن سه دفــأ، کئخـۊداىˇ نـۊمـۊنـه بـؤبـؤ

ـ ئي سـال، سـاحلي شطـرنجˇ فدراسيـؤنˇ رئيس

ـ ايتـأ سـه، چـار، پئـن رۊز مجلسˇ نمـاينده

ـ ايتأ هف، هش، ده سال ايرانˇ نمـاينده، لانگـرهانـسˇ جـزيـرهˈنˇ دۊرۊن

 

* * *

 

ناجـهˈن:

ـ رانمـائي رانندگـي چـپ گـردستنˇ تابلـؤيـأ اۊسـادن

ـ نيـؤتـؤنˇ دؤوؤمـي قـانـۊنˈ، چـاکـۊن واکـۊن کـۊدن

ـ شـۊتـۊر مۊرغˇ چـۊتؤئي مـۊرغـانـه نهأنˈ، چاکـۊن واکۊن کـۊدن

ـ هممتا چپ دسˇ آدمانˈ، دؤلتي ايدارهˈن ؤ مؤسسهˈنˇ جا بيـرۊن اگـادن

ـ پيش‌دکفتنˇ وأسـي، هيـأتˇ دؤلـت ؤ پـارلمـانˈ ايتـأ کـۊدن

ـ بئلکؤل تۊمامˇ چيزانˈ چاکۊن واکۊن کۊدن، جغرزˇ بعضي‌تـان

ـ اغطثـادي مفـاصـدˇ مـرأ جنگستـن

 

* * *

 

زيـويـش‌نـامـه:

آقاىˇ . . . سالˇ 1330، ايتأ ديهاتˇ دۊرۊن، کۊ پسˇ پۊشت، ايتأ فقيرˇ خانواده مئن بـۊدۊنيـا بامـؤ ؤ درزˇ وأسي بامـؤ شار ؤ جه سالˇ 1350 تا 1353، هنˇ خاني کي ستم‌شائي رژيمˇ مرأ کشمکش بۊکۊده بۊ، 8 سال دکفته دۊزداغ ؤ آزاتˈ بـؤستنˇ پسي، جه سالˇ 1353 تا 1356، سه سال ديپلؤمˇ ره بۊدؤب وادؤب بۊکۊده کي، تترج هممتا سال بکفته، ولي هني نــاجـه دأشتي خـۊ ديپلـؤمˈ فـأگيـره.

دستˇ بقضا، اينقلابˇ پيرۊزأ بـؤستنˇ پسي، أنˇ استعداد ني واشکافه ؤ سالˇ 1359 عـۊلـۊم سيـاسي دۊکتۊري-يأ بيرۊتˇ دانشگا جا، سال 1362 اقتصادˇ دۊکتۊري-يأ لندنˇ جا ؤ آخـربـسر ني سالˇ 1364 حـۊقـۊقˇ بيـن‌المللˇ دۊکتۊري-يأ تئرانˇ دانشگا جا فأگيـره ؤ هسايم کرأ خۊجيـر مۊردۊمˈ خدمت کــۊنه.

 

* * *

دۊنچـۊکستـه کـانـديـدا، خاطـرجمـي ورچسب  ؤ هف رۊز فـۊرؤختـنˇ پسـي خـدمـات أمـرأ


* * *



ويژه‌نامه دومين جشنواره سراسرى طنز مکتوب / (سيد امين تويسرکانى)

خط ؤ کيليدتأخته | خط و صفحه‌کلید


گيلˇ قصه نقل - خاخۊرزا (نرگسˇ جوانبخت)





خاخـۊرزا

بينيويشته-کس: پـرويـزˇ فکـرآزاد

ايجـرا: نـرگسˇ جـوانبخـت

لهجـه: خـۊشـکˇ بيجـاري

 

يني تۊ خالأ دأري؟

مي چـۊشم تٚلٚسه بـۊکـۊده آخـه زأى

يني ايـدانه خـاخـۊرزا وا بـدارم، اۊنـم أجـۊر بـي‌وفـا؟

مـن چي گـۊنـائي بـۊکـۊدمه کي مي ديـلˇ تـۊشکه بزئم تي ديلˇ آخـر؟

کـم ته‌ره زأمـت بکشئمه، تي آبخـانـه آبـأ کم خـاليˈ کـۊدمه؟

جه مي خاخـۊر کمتـر تي غـۊرسـهˈ بـۊخـۊردمـه؟

مي ديل خـۊشي تـۊئي دئـه زأى، من کي هلمـالـه اينتظـاري جي تـۊ نـدارمـه

فقـد هـر مـا وا ايـوار بائي أ خـانـه درˈ بزني؟

باز خـۊدا همسادهˈنˇ پئـرˇ مارˈ بيـامـرزي، بـازار شـؤ دٚرٚده مـه‌رئم خـريد کـۊنـٚدٚه

نـويـره هيککس، هيککس، أ خـانـه دره نـزنـه، هيککس مه‌ره نـۊمـۊد نـۊکـۊنـه جغرز تـۊ

خـالأ أصلن بدبختˇ بدبخت، جي مـار بدبخت-تره

تي مارˇ خـۊدابيامرز ايتـأ داوا تـرأ کـۊدي، هچيـن مي ديل بکنده بـؤئي دکتي مي دسˇ تـان

گـؤفتيم مي جغلهˈ دئـه نيفرين نـۊکـۊني-يـأ خـاخـۊرˈ

دۊرۊسسه تـۊ بـزأئي، ولـي هـأ پسـر مي جگـر گـۊشه-يـه دئـه

مـن ايتـأ داوايـأ نتانستيم تـرأ کـۊدن

دۊرۊسسه زن ئـۊ زاى دأري، گيريفتاري، دأنـم

يني مي حق فقـد ايتـأ رۊزه؟ اۊنـم ايتـأ ساعـت؟

اۊنـم أدٚل آخـرˇ مـا؟

حـق نـدارمـه هـر هفتـه-ئي ايتـأ رۊز تـرأ بيدينم؟

کـاري نـدارمـه، خـايـم تـرأ نيگـا بـۊکـۊنـم

تي صدايـأ بيشنـاوم، ايـزه مي ديل قؤوت بيگيـري

بـۊگـؤدم منم مـرأ أ دۊنيـا مييان ئي نفـرأ دارمـه

نـانـم، نـانـم، چي بـۊکـۊدمـأ خـۊدا جـانـه، کي مي أرأ أتـؤ بـۊکـۊده،  

مي اۊجـاقˈ کـۊرأ کـۊده، مـرأ تي مـؤختاج بـۊکـۊده

بـاشد، بـاشد، ئـا، ئـا، ئـا، ئـا، ئا، دئـه گـریه نـۊکـۊنم

گـريه نـۊکـۊن، تي اۊقـاتˈ زرخˈ نـۊکـۊن

دئـه هيچي نـۊگـۊمـه، لال بـۊمـأ، ئـا

تـۊ فقـد هـأيأ فـۊرۊز بيـه، تـامتـۊم بـزه هـايـأ تي ورجـه نيشينمه

دأنـي، مي مـواجيبˇ ايمـرۊز صؤب فأگيتمـه

چنقـد پـۊل خـأئي تي بلاميسر، تـه‌ره مـن بيميـرم

چئي-يـأ زيـرجـا مييان تـاود بـۊخـۊر، نـۊسـۊجـي

شـام مـي ورجـا نئسي؟

بـۊشـۊ تـي زنˇ زاکˇ دسˇ بيگيـر بـأر

دأنـي، خئلي زمـاتˇ اۊشـانˈ نيدئم، مـي ديـل تسکˈ بـؤ مـي نـوّهˈنˇ ره

شمـه‌ره شـام چـاکـۊنـم؟

ويـريـز خـاخـۊرزايـأ قـۊربـان بـۊشـؤم، تـي بلاميسر، بـۊشـۊ زاکـانˈ ويگيـر بيـه، چـي بـۊکـۊنـم

هـأى بئس تي کفشه ايتـأ لتّه بـزنـم، تـر تميـز بـۊشـۊ بيـرۊن

زاکـانˈ شـام أري؟

الان ويـريـزمـه از مي جـا ايتـأ ديگˇ سيـرˇ قاليـه چـاکـۊنمـه، زيتـۊن پرورده أرأ

هممه-چي دارمـه، دأنـم تـي زنˇ ويـرجـا أرنـامـۊس دأري

اۊنˇ وسي-يه دئـه اۊشـانˈ نـأري أيـأ، چي بـۊکـۊنـم، دئه مـي شـانس بـۊ

أمما تـي زن سيـرˇ قاليه خئلي دۊس دأره، چـاکـۊنـم؟

ايچي بـۊگـۊ دئـه، چي ره هيچي نيگـي؟

هتـؤ را دکتي شـؤ دري؟

تـرأ پـۊل کـم فـادأم نـاراحتـأ بـؤئـي؟

أ مـا پسي ويشتـر فـادم

أ رۊزانـه ايـزره مي دوا دۊکتـۊرˇ ره خـرج دأشتيم

ايچـي بـۊگـۊ دئـه زأى

شـام شيمـي رافــــا بئسم؟

بـۊشـؤئـي؟!......


 گیلˇ قصه / خاخۊرزا / نرگسˇ جوانبخت

ايتا کۊچي دانه داستان




 

_ لال بیمیر.

*  چی بـۊگـؤفتـم مگـه؟!

_  خفـهˈ بـۊ تـرأ گـم.

*  ئـه، عجبـأ ...

_  عجب پجب نـوا کـۊدنˈ، گـم خفـهˈ بـۊ، خفـهˈ بـۊ.

*  أسـأ کـي وا خفـهˈ بـم نـاقـلـن بـۊگـۊ چـۊتـؤ؟

_  چـۊتـؤ پـۊتـؤ نـأره، تـام زنـی، هـن.

ويگيـر أنـأ، بينيش هـايـأ بخـأن، بـي سسˇدم.

دار فـۊگـۊرده، ديفـار فـۊگـۊرده، تـۊ ايتـأ جـا نـوا اؤخـان بـايـه.

*  أسـأ چـي واسـي بـرزخˈ بـي، اۊى سفـر کـي بـۊگـؤفتـم خــا، هنـي گـم خــا

_  لا ايـلايـه ايـل الا، درازه نـدن، بـد دينـي-يـأ

*  درازه کـؤنـه، گـم چـۊتـؤ، نيگـي؟

اقلـه-کـم بـۊگـۊ کـي مـانستـن، حـۊسئـنˇ مـانستـن، اکبـرˇ مـانستـن؟

_  مـن نـانـم، دئه خـؤره دأنـي... أسـن تـۊ اۊشـانˈ چيکـار دأري؟

گـۊش بـدن تـرأ چـي گـمـهˈ ...

هـرکـي هـرغلطـي بخـاستـه تـأنـه بـۊکـۊنـه، تـۊ ايتـأ فقـد تـام زنـي، بفـأمستـي يـا نـأ؟

*  خـا، دئـه هيچـي نگـم، اگـه مـي تـام زئـنˇ مـرأ هممـه-چـي چـاکـۊده بـه، بيـهˈ، ئــا ئــا،

مـن دئـه هيـزره گـب نـزنـم ...

" تــي زۊر کـي-يـأ رسـه، أمـدئکـــˇ مــارˈ ..."

_  تـي مـرأ نـي-يـم مگـه، مـي مـرأ تـۊکـــˇ پـره ايسـي؟ ....


.......................  شــــــــــ تــــــــــــ لــــــــــــــــــــــــا قـــــــــــ ............................

 



ايتا کۊچي دانه داستان




ايرۊز، ايتأ خرس ؤ ايتأ کلاچ، شد هواپيما بينيشيند

کلاچˇ کـۊنˇ پسه هني بيجير نامـؤبـؤ دۊخاده:

ايتأ چائي بأوريد ...

وختي بأوردد، ايپچهˈ بـۊخـۊرد، الباقي-يأ فـۊکـۊد مرداکˇ ديـمˇ پرأ

مـرداى واورسه: أن چي کاري بـۊ؟

کلاچ گه: مي ديل بخأسته، ليسکه-ديـم بازي-يه دئه، ليسکه-ديـم بازي ...

چن دقه پسي، کلاچ ايـواردم دۊخاده: ايتأ واخـؤردني چي بأوريد ...

بأوردد، أى-وار ني ايپچهˈ بـۊخـۊرد، باقي-بمانستهˈ فـۊکـۊد مـرداکˇ ديـمˇ پرأ

مـرداى واورسه: أن چي کاري بـۊ؟

کلاچ گه: مي ديل بخأسته، ليسکه-ديـم بازي-يه دئه، ليسکه-ديـم بازي ...

خرس کي تا هسأ کرأ کلاچˇ کردˇکارانˈ فاندرستان دۊبـۊ، هتـؤ کـي

کلاچˈ خاب بسرأ شه خـۊ مـرأ گـه: من چي کمي دأرم جه کلاچ؟

دۊخانه اۊنˇ رئم ايتأ قاوه بأورد ...

کلاچˇ مانستن، ايپچهˈ بـۊخـۊرد، پس-بمانستهˈ فـۊکـۊد مرداکˇ ديـمˇ پرأ

مـرداى واورسه: أن چي کاري بـۊ؟

تـا خرس بـۊگـؤفته: ليسکه-ديـم بازي-يه دئه، ليسکه-ديـم بازي ....

فـۊتـۊرکستد چارتائي بيگيفتد أنـأ، فاکش فاکش ببردد هواپيما درˇ سر، تاودد بيجير !

خرس کي دينه هوا پسه، بينا کـۊنه ايجگره زئن ...

خرسˇ ايجگره صدا جا، کلاچ خابˇ جا دپرکه أنـأ گـه:

يـه گـۊرگـۊنـۊس ره

تـۊ کـي بـال نتاني زئن

ترأ زۊرˈ کۊدد ليسکه-ديـم بازي بيـرۊن بـأوري؟!


گيلˇ قصه نقل - آسيه (غلامحسن عظيمى)



عم دؤختر آسيه خۊ رؤ بيگيفته بۊ، مي مارˇ پالۊ ايسا بۊ

اۊنˇ أذٚبˇ جۊل، آتشˇ بۊر، سۊرخˇ خؤلي دارˇ تي‌تي مانستن، هچين سۊرخˇ خۊن

هممه جا اۊنˇ گب دۊبۊ

اۊنˇ قشنگي آوازه هممه جا بۊشؤ بۊ

مي مارˇ عم دؤختر بۊ، بي مار لاکۊ

هنˇ وأسي أمي أمرأ جۊر بۊ

آرۊستم، آسيه پيله برار، اونأ بيسپؤرده بۊ به أمان

مي مارˈ گم: آخر من نفأمستم، خرس عاشقˇ آسيه بؤبؤسته بۊ يا خرسˇبان؟

مي مار گه: بازم داستان نيويشتأن دري؟

 

من مي مارˇ چادر پرهˈ دأشتيم، تا اۊ وخت، نأ خرس بيده بۊم نأ خرسˇبان

ايوارٚکي، ايتأ يک شۊشه جوانه، ايتأ خرس، اي جرگه آدم اۊشانˇ دۊمبال

بامؤئيد أمي بابا خانه پيله صارائي

دؤر تا دؤر صارا، خؤج دارانˇ جير آدم، چراغ ويگيرانˇ زمات

مي پئر، چراغ سۊتکايأ وارگاد خؤج دارˇ شاخه سر أمي ورجا

آرۊستم، بلته سر گر گردسي

چراغ سۊتکا فتاوٚستي آسيهˈ

خيياله، خۊنˇ چککه فجه بۊ چراغˇ کۊنهˈ

مي مارˈ گم: آخر من نفأمستم، خرس عاشقˇ آسيه بؤبؤسته بۊ يا خرسˇبان؟

مي مار گه: اۊنˇ مانستن جوان مگر أ مملکت ايسا بۊ

 

دؤر تا دؤر آدم، مردانه اي طرف زنانه اي طرف

من زنانه طرف، مي مارˇ چادر پرهˈ دأشتيم، مي ور ني آسيه ايسا بۊ، اۊشنتر کتابعلي پئرˇ زن، بماني خالهˈ، آدؤختر، اۊ طرف خاخۊره، مشتˇ زؤليخا مار

مي مار وأگردس آسيهˈ بۊگؤفت:

تي رؤ خؤب بيگير، آرۊستمˈ بد أيه، دکفه تي جان

مي مارˈ‌گم: خۊدا بيامرزه آسيهˈ، أمما خأئم بدأنم خرس عاشقˇ آسيه بؤبؤسته بۊ يا خرسˇبان؟

مي مار گه: خرس، خرس عاشقˇ آسيه بؤبؤسته بۊ، أمان بترسه-بيم خرس آسيهˈ ببره، کتابعلي پئرˇ زن گؤفتي کي خرس، ايتأ زناکˈ کؤلهاتˇ سر عاشقˈ به خۊ مرأ بره، بازۊن کي اۊشانˈ يافد ديند چئه دأني، خرس أنقد اۊ زناکˇ دس ؤ پا واليشته، چاکۊده ايتأ آبˇ لؤله

 

خرسˇبان، خرسˇ زنجيلˈ فأکشه باورد وسطˇ مئدان، اۊنأ زنجيلˇ أمرأ سرأ دأ

خرسˈ ايجۊر ايشاره بزه، خرس خۊ چکˇ بالˈ واکۊد، پالوانانˇ مانستن واز بۊکۊد

خرسˇبان بزين بۊگؤفت: خرسه بؤرؤ بالا

خرس خؤج دارˈ فاچۊکست

جه اۊ دارˇ جۊر زناکانˈ نيگا کۊدي

مي مار وأگردس آسيهˈ نيگا بۊکۊد، من آسيهˈ نيگا بۊکۊدم، هممه آسيهˈ نيگا بۊکۊدد

خرسˇبان مئدانˇ دؤر گردسي گؤفتي:

خرسه بيا پائين، خرسه بيا پائين

مگر خرس بيجير آمؤئي

خرسˇبان خۊ چۊماقˇ مرأ چن وار بزه خؤج دارˈ تۊندتۊند بۊگؤفت، بيا پائين، بيا پائين

تا خرس بيجير بامؤ، آسيه خۊ سرˈ بيجير تاوٚدأ

 

دئه صارا پۊرأ بؤسته بۊ

خرسˇبان دايره بزه بخأند:

مي يار أنقد جوانه، خرسˇبانه خرسˇ بانه 

گۊلˇ دستهˈ بيدين چي ماهˈ مانه، خرسˇبانه خرسˇبانه

تۊ هأى بئسي مي ديل تنها بمانه، خرسˇبانه

 

ياواشه آسيهˈ بۊگؤفتم:

تۊ چي ره ويگير کۊني خرسˇبانه خرسˇبانه؟

کتابعلي پئرˇ زن جه خۊ کشه ايتأ کۊتا تۊمان بيرۊن باورد تاوٚدأ وسط

خرسˇبان اۊساد خرسˈ دۊکۊد

خرس بينا کۊد رخاصي کۊدن

 

مرأ آتش بزه تي چۊمˇ نيلي، خرسˇبانه خرسˇبانه

کي شيني تۊ کي شيني، خرسˇبانه خرسˇبانه

تۊ هأى بئسي مي ديل تنها بمانه، خرسˇبانه

 

خرس آسيهˈ نيگا کۊدي

خرسˇبان خؤرأ دفراشته بۊ به خؤج دار، دئه فقد دايره زئي

مي مارˈ گم: آخر من نفأمستم خرس عاشقˇ آسيه بؤبؤسته بۊ يا خرسˇبان؟

مي مار گه: خرس چۊم جه آسيه اۊنسادي

مي مارˈ‌گم: دئه چي؟

مي مار گه: تي پئر تي بالˈ بيگيفت ببرد، خأستيد خرسˇ مچچهˈ داغ بۊکۊند

تۊ تازه تکليف بؤن ديبي

تي پئر نخأستي تۊ بترسه-بي

مي مارˈ ‌گم: مرأ وهأشتيد أسبانˇ داغ کۊدنˈ بيدينم أمما خرسˇ داغ کۊدنˈ ونأشتيد؟

مي مار گه: أسبانˇ کٚفٚل، داغˇ نيشان بۊ تا جه غؤرٚغ وأگردد، أمما خرسˇ مچچه بۊ

خأستيد خرس جه آسيه دس اۊسانه

مي مارˈ گم: دئه چي؟

مي مار گه: آسيهˈ ببرديم تلار اۊتاق، درأ دوستيم، گۊيأ آرۊستم فأمه جه بلته ور أيه گه، من خرسˇ مچچهˈ داغ کۊنم

خرسˇبان اول ونأشت

أمما آرۊستمˇ خۊدا بيامرز جه کۊلي بۊ، خۊ کارˈ بۊکۊد

عأيدˇ تييانˇ حلوا بزه کله ور، هنده بۊسؤخته هيمه فجه بۊ، خۊ دارهˈ سۊرخˈ گۊد

خرسˇ دسˇ پا بدأشتد، خرسˇ مچچهˈ بۊسۊجانئد

مي مارˈ‌گم: خرسˇبان؟

مي مار گه: اۊن خۊ خۊرجينˈ غمأ زه خۊ چۊماقˇ سر فزه را دکفت بۊشؤ

بأزين بمرده زنده خرسˈ أسبˇ سر بناد ببردد تا ماشين جاده سر اۊنأ فأدأد

پالوان باقر گؤفتي: خرسˇبان، ونگ بزه آدمانˈ مانستي

مي مارˈ گم: آخر من نفأمستم خرس عاشقˇ آسيه بؤبؤسته بۊ يا خرسˇبان؟

مي مار گه: آسيه خۊدا بيامرز ايتأ خۊشکˇبيجاري سٚنددار مرداکˇ ره عقد به شه أويستي خانه

خۊدا دأنه اۊنأ چي درد گيره کي ميره، جوانمرگ به

نأنم آخر دفأ کؤيا اۊنأ بيده بۊم

أى گيل، تۊ اۊنˇ ره خبر نبر

 

مي مار ويريزه فچم فچم أيه مي گردنˈ گيره خۊشا ديهه گه: هنده اۊ خۊدا بيامرز ترأ خاطره؟

مي مارˈ گم: داستان نيويشتان درم

 

مي مار شه صارا، از هۊيأ گه: أ درازي را بامؤئي أمٚرأ سر بزني، حئف بؤبؤست تي لاکؤ آسيهˈ نأوردي

بيا ايزه سۊرخˇ آلۊچه دارانˇ تي‌تي-يأ بيدين، بيا بيجير

 

من مرأ دفرازم به مي مارˇ کؤنه اؤرسي صندؤق

أرأ هميشک وارٚشي هوايه

مي مار تا أيه اۊنˇ چۊم ايتأ چککه وارشˈ دينه کي فيوه مي کاغذانˇ سر، دۊواره را دکفه شه

أ هرسال بزأ زناى، هۊتؤ کي شؤن دره مي پئرˇ چلˇ چيکچي-يأ رۊخانˇ جا بۊشؤره، خأندأن دره:

 

دستمالˇ نگار خريدم، بر سرˇ نگار نديدم

دستمالˇ نگار خريدم، بر سرˇ نگار نديدم

گۊشوارˇ نگار خريدم، در گۊشˇ نگار نديدم

چارۊقˇ نگار خريدم، در پاىˇ نگار نديدم

آخر من نگارˈ نبردم، از داغˇ نگار بمردم

 

گيله قصه / آسيه / غلامحسن عظيمى


ادبیات گیلکی (روزنامه جنگل)


لوگوی روزنامه جنگل



(شماره دوازدهم - جمعه هفدهم ذی حجه الحرام 1335 ه.ق (13 مهر 1296 ه.خ - 5 اکتبر 1917 م)


یک التماس


ایران مریض، ایران محتضر، ایرانی که چون مرغ نیم بسمل با بدنی مجروح فقط به پیش‌آمدهای طبیعت

خود را از چنگ عقاب جور و ستم به تازگی خلاص نموده،

ایران بی‌کس، ایران بی‌پرستار، ایرانی که از نداشتن فرزندان خلف به چنین روزگار سیاه افتاده،

امروز برای بهبودی و التیام جراحت‌های کثیرۀ خود، برای استخلاص از چنگال مرگ، برای نجان دادن خود از غرقاب فنا،

از اولادهای اهل و فرزندان خلف پرستاران بامحبت استمداد می‌کند.

اما پرستاران صمیمی و فرزندان صالح او در علاجش که چه روشی باید اتخاذ کرد در کشمکش و نزاعند،

در همچه موقع باریکی به مشاجره، اعتراض، تنقید دفاع و غیره وقت می‌گذرانند.

آیا مریض ما به این ترتیب معالجه می‌شود؟

هیهات!

جز این که با کمال حسرت و با عدم رضایت از فرزندان خود به وادی فنا رهسپار خواهد شد.

اکنون کار مشاجره گذشته،

مریض قریب الموت است،

مریض در حال فزع است،

مریض علاج فوری لازم دارد،

متفقاً به رهانیدن این مریض از هلاکت اقدام نمایید.


دۊز بازار

 

برگردان گیلکی «دزد بازار»، شعری از سید محمدرضا عالی‌پیام متخلص به «هالو»

 

دۊز بازار 

 

دۊزدان آهنگˈ بۊدۊزانه‌-ئيدي

 

سٚتا، سيم‌ˈ بۊدۊزانه-ئيدي

 


مسيحي دۊعاخانه جا صدا نأيه

 

زنگˈ دۊعاخانه جا بۊدۊزانه‌-ئيدي

 


اۊ بيابان کي أنˇ نامˈ بناده زندگي

 

سکˈ سرأ دأد سنگˈ بۊدۊزانه‌-ئيدي

 


قاري کاشتان درده ديلانˇ مئن

 

ايجانايجانائي-يأ بۊدۊزانه‌-ئيدي

 


تاکي سربنيستˈ به عشق فرهنگانˇ جا

 

عشقˈ نأ، فرهنگˈ بۊدۊزانه‌-ئيدي

 


تا خۊشانˇ دۊري-يأ حقˇ جا جيگا بدد   

 

فرسخˇ واژه‌ˈ بۊدۊزانه‌-ئيدي  

 


تا خۊشانˇ درزه-ئم مردۊمˇ  أمرأ جیگا بدد

 

سالنگˇ درّه‌ˈ بۊدۊزانه‌-ئيدي

 


مملکتˇ شهيدانˇ جا، زندهˈن

جنگˇ ايفتخارˈ بۊدۊزانه‌-ئيدي

 


ماني بٚکٚشه-کأ بزئده خۊشانˇ نام

 

أرژنگˈ راهٚبان بۊدۊزانه‌-ئيدي

 


سيائي بمانسته سيائي رۊ هچين

 

چؤنکي سطلˇ رنگˈ بۊدۊزانه‌-ئيدي

 


آبˈ هأوٚنگˇ مئن چي واسي کؤبي براره

 

هأوٚنگدسته‌ˈ بۊدۊزانه‌-ئيدي

 


أ شئرأ جه أيأ تانيد بيشناويد

برگردان گيلکي شعر "تصور کن" جان لنون






جـان لـنـؤنˇ شئـرˇ "خييـال بـۊکـۊن"

 *

 *

خييـال بـۊکـۊن

 

خييـال بـۊکـۊن أسـن بهشتي اۊ دۊنيـا ننـأ

 

کـاري نـأره أگـر دکفـي بـه تـکˇدؤب

 

أمـي پـا جيـرٚم هيـچ جهنـدمـي ننـأ

 

خألي آسٚمـانˇ کـي أمـي سـرˇ جـؤر نهـأ

 

خييـال بـۊکـۊن آدمـان همـه‌دانـه

 

ايمـرۊ ره زيويستأن درد

 

خييـال بـۊکـۊن هـيـچ کشـوري ننـأ

 

أنˇ خييـال کـۊدن سخـت نييه

 

بؤنـه‌ نـي أ را دۊرۊن مـٚردن ؤ کـؤشتـنˇ ره ننـأ

 

هتـؤ کـي ديـن ؤ مصـابـي ننـأ

 

خييـال بـۊکـۊن آدمـان همـه‌دانـه صؤلحˇ دۊرۊن زيويستأن درد

 

شـائد بيگـي خـاب دينمـهˈ

 

أممـا مـن تنـا نـي‌ئم

 

مـن اۊ رۊزه رافـا ايسـام کـي مـن ؤ تـۊ ايجـانـا بيبيم ؤ

 

دۊنيـا ايتـأ ببـه


خييـال بـۊکـۊن صـاب-مـالـي وجۊد نأره

 

جـا خـۊرم أگـر بتـأني

 

هراس ؤ ويشتـايي  چي ره  

 

آدمـــانˇ بـــراري.

 

خييـال بـۊکـۊن مـردۊم همـه‌دانـه

زيميـنʹ خـۊشـانˇ مئـن سهـم کـۊنٚـد

شـائد بيگـي خـاب دينمـهˈ

أممـا مـن تنـا نـي‌ئم

مـن اۊ رۊزه رافـا ايسـام کـي مـن ؤ تـۊ ايجـانـا بيبيم ؤ


دۊنيـا ايتـأ ببـه

ايتا کۊچي دانه داستان





زناى بامؤ پيرٚمرداکˇ جۊلؤب کي درجکˇ جا بيرۊنʹ فاندرستي، بئسا

پيرٚمردأى خؤ چؤمانأ فـۊچه!

ـ بيدين، أی سفر آخري واره کي گؤفتأن درم ...

خؤب گۊش بدن ياد بيگير ...

تا أکه خائي درجکأ فاندري؟

أن بازي-يا ياد بيگيري  أن درجکˇ جا جيويزي، تي همسلامالانˇ أمرأ ني تأني بازي کۊدن ...

ـ بيدين، اۊشان دوتا مانستن ...

ـ تي مرأيم، ايشتاوي؟

ـ پيرٚمردأى نجاغˇ مرأ خۊ چۊمانأ واکۊد ...

ـ بيدين، أيتأ کي همه-دانه جا پيله تره شايه، خألي ايتا خانه تانه أرا اۊرا شؤن ...

أنم کي اۊنˇ ويجا ايسا، أنˇ نام وزيره، أيتأ همه طرف تانه شؤن ... أرا، اۊرا، ئي وري ...

دردٚسر ندم، اصلˇکاري هنه، بفهمستي؟

پيرٚمردأى بۊگفت: ش ش شااااا ... و و وزيررررر ...

ـ آفرين، أن دۊتايم کي ديني همديگرأ ماند، أشانˇ نام قلعه-يه ... خألي ديک تاند شؤن ...

أن دۊتائم أسبد ... چۊتؤيه؟

ـ بمانسته أن دۊتا، أشانˇ نامم فيله، خألي ئي وري تأند شؤن ...

أشانم کي ديني أن جۊلؤب به رج ايساد، أشانˇ نام « سربازه »

ـ ديني، هتؤ ايتا راس راسي أرتشˇ مانستن

تي دۊشمندأ تأني فۊتۊرکستن، تي جانم تأني پاستن ...

أن کاري دأشتي ... بيده-ئي چندر راحته؟

هسأ أشانˇ نامأ مه ره بۊگۊ بيدينم ياد بيگيفتي يا نأ؟

خۊس، پيرٚمردأکˇ أمانأ وأوه بۊ

خۊ ديمأ زناکˇ جا جيگا بدأ

بزين بۊگؤفت:

« پ پ پس مۊردۊم چي، اۊشان بازي نيئد؟ »


ایتا کۊچي دانه داستان



ايتا کؤره اسبˇ  بينيوشتهˈن

******


آدم أگر بخايه بدشانس ببه، به اسب!

شا گاچه کؤيا، شاب دؤالعظيمˇ بيابانانˇ را کؤيا ؟

پاک دئه کلافهˈ بؤسته بۊم، آسمانˈ خاک ؤ خؤل ؤ گرد ؤ غۊبار اۊساده بۊ، چۊم چۊمˈ نيده ئي

چار نال، عرخ فۊکۊديم ؤ زيمين  ؤ زمانˈ زاغ دأئيم

أمان شؤئيم، ئي جرگه رعيت چي زييادي أمي دۊمبالسر

هممتانˇ گازˇخاله واز، گؤفتيد ؤ خندستيد

بيچارهˈن تخصير نأريدي کي، هأ چيزانˇ أمرأ أشانˇ ديل خۊشˇ دئه

حله خؤبه هني خنده وأسي ماليات فينگيفتده

هۊندر کي اۊشانˇ گازˇخاله واز بۊ، أمي کبچ بيجير

جه گرما ؤ گردˇ خاک نأ، أ رايأ أمأن هيزار دفأ بامؤبيم ؤ بؤشؤبيم

أی سفر أن أمه ره زۊر دأشتي کي أ أراده کي بردأن ديبيم، نأ شا اۊنˇ مييان دۊبۊ نأ اۊنˇ زنˇ زأی

ئي جرگه رعيتˇ سيابختˇ بيچاره نیشته بيد

أسأ چي ره أ بي رخت ؤ ليباسانˈ شا شيش أسبˇ أراده بينيشانئد نأنيم

أمما ايچي-يأ ايمرۊ بفأمستيم اۊنم أن بۊ کي کرا "عيدالتخانه" را دکفتن دره

أمان هيدّأنه "عيدالتخانه"معني-يأ نفأمستيم ولي ايچي جا خاطرجم بيم

ائتمال دأئيم أ عيدالتخانه أمان شا أسبانˇ ره خؤرۊمˇ چي نبه

ديرۊ گؤفتيد "عيدالتخانه" فگيفتيمهˈ ايمرۊ گيدي "مشرۊطه" خأئيمهˈ

نأنم چي ره مرأ أ مشرۊطه جا خۊش بامؤ دأره

ديرۊ ايتا أ گاچه چي-يأن گؤفتي:

مشرۊطه کي بأيه نان أرزانˈ به، گۊشت أرزانˈ به، قند أرزانˈ به . . .

نان ؤ گۊشتˈ وا بدن، أمما قندˇ جا نتأنم دٚوارم

ايمرۊ شارˇ مئن بزن بۊکۊب بۊ هچين رخاصي

خيياله رعيت خۊشانˇ سهمي-يه جه مشرۊطه فگيفتده

تازه، بازۊن أشانˇ نامم بؤبؤسته دأره مۊردۊم!

 

(ئي جرگه گۊشنه گدا وا مملکتˇ شايأ حؤکٚم بۊکۊند

چي خؤبه چي بد! خاک به أمي سر

وا بمرده بيم أجۊر رۊزانˈ نيده بيم

خۊدا شهيدˇ شايأ بيأمرزه، هيککسˈ قؤوٚت دۊبۊ بگه

تي چۊمˇ جؤر أبرۊيه؟

اۊنˇ سرأ فادأئي هۊيأ وأوينٚد چي قشنگي

بسچي؟ فٚک کۊني ظل‌الله  يني چي؟)

 

أشانˈ شا عمجان پسر گۊفتي مي پۊشتˇ جا

 

(هر چي مشرۊطه ؤ مشرۊطه چي-یأ لعنت!

جه اۊ شبه کي أ بيلاوارٚثˇ نامˈ بيشناوستم ده ئي شب راحت نتانستم خۊفتن

هتؤ شاپشال ؤ امير بهادؤرˇ مانستن

ئي شب أپالي بزن بيگيره ئي شب اۊپالي

نيصفˇ شبه أئيدي أمرأ بريدي جنگˇ داوا

قند کي زييادˈ نؤبؤسته هيچ، بيشناوستم مۊردۊمˇ نانم آجۊرأ بؤستن دره، بيچارهˈن

ديشب چراغ گازˇ خيابانˇ دۊرۊن ئي نفر هتؤ تا بۊگؤفت مشرۊطه ارزاني أوٚره فۊتۊرکستم دۊتا پا أمرأ بزئم اۊنˇ ماده دۊرۊن، خاک بسر!)

 ***

خۊدايا مرأ ببخش هنقد چي مۊلˇ وأسي، چندر أ مشرۊطه چي-يانˇ پۊشتˇ سر بدˇ بيرا بۊگؤفتم

تازه ايمرۊ بفأمستم ساب کۊنمهˈ

سؤبˇ ره کي دۊمرتبه مرأ شال ؤ کۊلا بۊکۊدد ايواردم تۊرشˈ کۊدم

بۊگؤفتم حؤکمن کشمکشˇ گبه

وختي مرأ ببردد باهارستانˇ ميدانˇ جا اۊنقد چراغباني ؤ آتشˇ بلˈ بيدئم کي مي سرˇ جؤر گردستن دره،

بۊگفتم حتمن مجلس خؤرۊمˇ جائه کي مردۊمˇ گازٚخاله وازه دم به دقه گيدي

"زنده باد مشرۊطه" "زنده باد مشرۊطه"

ايپچه اۊشٚنتر ايتأ خارج بۊشؤ آدمم گؤفتي:

أ خارج کي هنقد قشنگه، اۊنˇ دۊرۊنم هيزره قحطی نأيه هأ مشرۊطه وأسي-يه دئه

گؤفتي: شۊمان شيمي مشرۊطهˈ کي فأگيريد هممه چي أرزانˈ به، آزادˈ به،

بازۊن تأنيد لاحافˇ جيرم داد بزنيد هر چي شيمي ديل بخأسته بيگيد . . .

تازه ايتا اۊ وکيلانم مرأ قند فأدأ !

 

پشيماني کاغذ:

بنده، "کؤره أسب"، "أسبˇ" زأی، جه تۊمامˇ مي اۊ بينيويشته ؤ بۊگؤفتهˈن کي پیشتر بۊگؤفتمهˈ

اعلام براعت کۊنم، بازۊن تعهد دهم جغرزˇ مي أسبي کردˇکار، دئه هيچ جوري شرّˇ شۊرˇ دۊمبال نشم،

بزین مي تۊمامˇ حقسايأ بۊکۊنم کي بابي-يان ؤ طبيعي-يانˇ جا کي اۊشانˇ پيله تر آقاىˇ "لياخؤفه" سر بيبيم.

 

کؤره اسبˇ ناخۊن (بخشيدي) سۊمˈ فاکشه


ادبیات گیلکی (روزنامه جنگل)


لوگوی روزنامه جنگل


شماره سی و یکم سه‌شنبه هفدهم شعبان‌المعظم 1336 هـ.ق (6 خرداد 1297 هـ.خ 28 مه 1918 م)

 

هیئت اتحاد اسلام مقصود اصلی آنان

سوال و جواب آژانس خفیه با یک نفر دیپلومات

 

س: چه می‌گویند؟ چه می‌خواهند و تشکیلاتشان برای چیست؟

ج: ابتدا برای حفظ گیلان و نقاط دیگر ایران از تعدیات و تجاوزات و یغماگری و چپاول قشون تزاری تشکیل شد، امروز استقلال و تمامیت ایران را می‌خواهند، از آزادی، حریت، عدالت، امنیت دم می‌زنند.

س: آیا با پول کی اداره می‌شود؟ پول آلمان، عثمانی، انگلیس، روس، غیره؟

ج: خیر، به همت معدود قلیلی از آزادیخواهان گیلان با سرمایۀ کم شروع شده و اکنون از کیسۀ فتوت آزادیخواهان با اعانۀ ملی اداره می‌شود. با همراهی عموم طبقات گیلانی از علمای اعلام، رعایا، کسبه، تجار، ملاکین کاملاً از تجاوزات رژیم سابق روس جلوگیری کرده، به مداخلات حق‌شکنانه و عملیات و آنتریک‌های نامشروع انگلیس را ضایع و باطل نمود و تمام نقشه‌هایی را که برای اشغال کردن انزلی و رشت و توابع آن به توسط ارامنه و غیره طرح‌ریزی شده بود خنثی کرده، بالجمله با اقدامات ناصرانۀ خود یک قسمت بزرگ ایران را از دستبرد سیاست مظلوم‌کش انگلیس‌ رها و آسوده ساخته.

با این حال پس خیلی بی‌ناموسی و بی‌شرفی است اگر کسی نسبت به آنان انتشارات مزخرف داده و حرف‌های نامناسب زده و آنها را بر ضد دولت و ملت معرفی نمایند و آنان عاری از هر آلایش را با اتهامات بی اصل ملوث کرده، ایشان را مؤسس ملوک‌الطوایفی قلم دهد.

ایرانیان حساس اولاً بدانید و آگاه باشید این هیئت محترم که با یک طینتی پاک و نیتی صادقانه یک چنین قیام باشرفانه را وجهۀ خود قرار داده، سینه‌های خود را برای هرگونه تیرهای مخالفین آماده نموده‌اند، چون مقصدی بس مقدس و بسیار عالی دارند انتشار اکاذیب و مجعولات را به قدر ارزنی وقع نگذارند، از تهمت‌های دور از حقیقت مغرضان به هیچ وجهی تزلزل به ارکان خود راه نداده بلکه با عزمی ثابت آناً فآناً بر حرارت جدیت فعالیت خود می‌افزایند، این اساسی است منهدم‌ نشدنی، خراب نکردنی، چراغی که خدا نورش ببخشد به پف مفسدین خاموش نخواهد شد. در پیشرفت مقاصد افراد و نیاتشان کالجبل لاتحرکه العواصف چون جبال عظیم سرپا ایستاده، به بادهای مخالف نمی‌لرزد. این مطلب به خوبی معلوم شده اکثر ملیون درک نموده‌اند که هیئت اتحاد اسلام در ایران از نقطه نظر شخصی، حزبی، ولایتی، ایالتی با احدی عداوت ندارد، اولاً به واسطۀ نبودن قوای دولتی بر خود لازم دانسته که به هر قیمتی باشد و برای حفظ نوامیس خود آماده شوند.

ثانیاً آن که غیر از حفظ استقلال و تمامیت ایران و منتظر اقدامات ملت و دولت و مساعدت با آنها هیچ مقصد مخالفتی ندارند، چون اختلافات بین احزاب، فوق‌العاده با اساس ملت و دولت ایران صدمه وارد آورده و بعضی بی‌ناموس‌ها که فضله‌خور و مستخدم اجانب هستند به همین عنوان داخل در احزاب شده، این است که هیئت اتحاد اسلام من اعزهم الله نصره چنین تصمیم گرفته‌اند که کسی به عنوان حزب و دسته بخواهد با ایشان داخل مذاکره شود و ایشان را پارتی و همدستۀ خودشان کند نمی‌پذیرند و نظر به این که مرامشان حفظ استقلال مملکت و قیامشان برای قطع دست اجانب و پاک کردن رنگ شیر و خورشید است می‌گویند هر ایرانی که سابقۀ ننگین نداشته، داوطلب خدمت به مملکت و معیت با آنها بوده از او پذیرایی می‌کنند، در مقام نجات خاک از دستبرد اعدا و صیانت آن از تعدیات دشمنان با تمام احزاب فِرَق ایران‌دوست، متفق و همراهند به نام ایرانیت و اسلامیت، اشخاصی که با غرایض شخصی یا از عدم اطلاع بعضی زمزمه‌ها بر ضد این هیئت مقدس می‌نمایند مخاطب ساخته می‌گوییم بدانید و آگاه باشید این چراغی که به مدد غیبی و هیئت احرار گیلانی روشن شده است آخرین وسیلۀ نجات ایران است، یعنی امروزۀ ملت و دولت ایران نهایت امیدواری از اقدامات و رفتار آنها باید داشته باشد و به زودی چنین درک نموده، اگر این چراغ روشن نمی‌شد بدون شبهه تاریکی مظالم و تعدیات ساکنین جزیرۀ انگلیس در شمال بدتر از جنوب جلوه‌گر می‌شد و فاتحۀ شمال هم خوانده شده بود.

اگر از مأموریت و قرارداد کاپیتن نوئل در قفقازیه مطلع بشوید و بفهمید چه روز سیاهی برای ملت ایران تهیه و خاک فلاکت، بدبختی را به دست ارامنۀ قفقاز می‌خواست اول به سر اهالی رشت و مازندران و ثانیاً به وصل دادن قوای اشرار ارامنه به اردوی انگلیسی از طرف قزوین، همدان بدهد و یکسره کار ایران را خاتمه داده و در قفقازیه و ایران به مقاصد ایران‌پایمال‌کن خود برسد.

انصاف می‌خواهم آیا در به هم زدن نقشۀ این شخص و عودت ارامنه از انزلی چه خدمت بزرگی نسبت به سیاست و استقلال ایران شده و چه نظریات و اقدامات استقلال‌خراب‌کن را در هم شکست و خنثی نمود؟ وا اسفا از بی‌حسی و بی‌تعصبی بعضی مردم مغرض و از جهالت و خوش‌باوری ما ایرانیان! عوض آن که چنین اقدامات باشرفانه را تقدیس و همراهی کنیم به ضدیت آنان کوشیده و برای منفعت دشمنان ایران، گرچه اساس آنها به قدری محکم است که ابداً به این حرف‌های مخالف و آنتریک‌ها متزلزل نشده و نخواهد شد و با نبودن اسباب طوری خودشان را اداره کرده‌اند که اسباب تعجب دوست و دشمن است و طوری مردم گیلان و اطراف رفتار صادقانه و بی‌غرضانۀ آنها را مشاهده و پسندیده‌اند که اکثر اهالی آن سامان جاناً و مالاً حاضر و آمادۀ خدمت برای سعادت و استقلال ایران شده‌اند، ولی خیلی جای تعجب و تأثر است که یک چنین موقع خطرناکی تمامی فهمیده‌ایم خیالات دشمنان ایران را و از طرف یک دستۀ آزادی‌طلب شرف‌پرست استقلال‌خواه ایرانی‌نژاد برای استخلاص ایران و جلوگیری از تجاوزات حق شکنانۀ دشمن، با یک دنیا خون ‌دل و زحمات فوق‌العاده، یک قوای مرکب از نظامی و غیره برای حفظ ناموس وطن خود تهیه نموده‌اند و تا یک مقدار زیادی هم از تعدیات رژیم سابق روس و عملیات مظلوم‌کش انگلیسی‌ها جلوگیری کرده‌اند و به علاوۀ آن که نشسته و تماشاچی شده‌ایم و به تکلیف وجدانی خود همراهی و کمک با خیالات و اقدامات آنها نمی‌کنیم وا اسفا، وا اسفا، در عوض تهمت می‌زنیم، در تخریبش می‌کوشیم، آتش اختلاف را دامن می‌زنیم، خواه ناخواه، دانسته یا ندانسته خدمتگزار پلتیک اجانب شده ایم!

اف بر این ملیت و قومیت و خودخواهی و خودپسندی که هیچ تاریخی نشان نمی‌دهد یک چنین سست‌عنصری و بی‌همتی و غفلت را! معذالک، ایرانی حساس بی‌غرض، چشم و دلش روشن است که مخالفین و معاندین بیهوده می‌کوشند و به هر در و بام می‌افتند و صرف وقت و وقف زبان می‌کنند، یقین بدانید ذره‌ای نتیجه نخواهد داد و دشمنان مظلوم‌فریب ایران بدانند که پنجاه هزار قشون جرار خودسر روس با همه قوا و مهمات و مساعدت روس‌های داخلی و محذورات و مشکلات متعدد که برای آن دستۀ احرار قلیل جنگلی فراهم نموده‌اند آخرالامر غیر از خسارت و ندامت نتیجه نگرفتند، پس جایی که شتر بود به یک قاز، خر قیمت واقعی ندارد و به توسط پنج شش هزار هندی، انگلیسی و ایرانی فضله‌خور انگلیس و ارمنی و بعضی اقدامات آرزوست که بتوانند جمعی از جان گذشتگان را به کلی محو نمایند و این هم پر واضح است اگر در این محیط کثیف جمعی بی‌عصمت بی‌ناموس بدبخت که تعدادشان به هزار نمی‌رسد با شما و خیالات شما مساعد و به توسط مختصر وجه آنها را حمال و خر بارکش خود قرار داده‌اید و تصور می‌کنید که ایران را به توسط آنها به قبالۀ خود خواهید درآورد (آرزوست)، مجازات‌دهندۀ حقیقی و حاکم طبیعت حکم اعدام شما را اعلام نمود و دعای مظلومین ستمدیدگان یعنی ملل ضعیفه که مثل ما و بدتر از ما در فشار و شکنجۀ شما بوده باز مستجاب شده و اثرش هم هویداست.

بس است ظلم و بی‌حیایی، قدری به خود آیید، چه می‌خواهید از این مملکت فلک‌زدۀ بی‌علم بدبخت که همۀ بدبختی آنها از مداخلات شماست؟ چقدر سخت است قلب کثیف ستمکار شما ساکنین جزیرۀ بریتانی؟ چقدر شما را به حال جنون انداخته فشار توپ‌های سنگین آلمان که از تشنج آن ماسکۀ خیانت‌کارانۀ خودتان را هم کنار گذارده‌اید؟

 

آژانس خفیۀ ملی اسلام

 



ايتا کۊچي دانه داستان





_ الؤ

_ جانم بفرمائيد

_ سلام

_ سلام بلاميسر، شيمي مؤشکلʹ بفرمائيد 

_ آقا،  شمرأ بۊخۊدا بيگيد أمان چي وا بۊکۊنيم ؟

   ايوار ايوار گيره گيره گيره، يؤکؤ سرا ده

   تا خائيم أمي کارانʹ فأرٚسيم، دۊمرتبه گيره، ايجۊر کي گؤفتن نشا

   تا أئيم فکرˇچاره بۊکۊنيم، سرا ده

   ايتا دو سه رۊز خبري نييه، گيمي تۊمانأ بؤسته دئه، ناخبر ايواردم گيره،

   چي جۊر گيفتن کي مۊسلمان نيدينه کافر نيشناوه.

   چي دردˇسر، هتؤ هأى گيره سرا دئه، گيره سرا دئه، گيره سرا دئه، گيره . . .

_ خأب بره بؤرسن، مرأ بۊگۊ بيدينم چيزˇ ناباب چي بۊخۊردي؟

_ چيزˇ ناباب چي بۊخۊردم؟ يني چي؟!

_ آقا، شۊمأ حؤکمن ايتأ چيزˇ ناباب بۊخۊردي أتؤ ديل‌درد ؤ شکم‌پيچه جا

   کلافهʹ بؤستي دئه.

_ نه بره، ديل‌درد چيسه، شکم‌پيچه کؤنه

_ زأى جان، أني کي تۊ گي، ايتأ اۊفۊنتˇ شديدˇ داخلي‌ صفت‌نيشانه،

   وا بأئي مي ورجأ ماينه بيبي

_ آقاىˇ مؤترم، اۊفۊنتˇ چي، ماينه‌-يه چي، من ماتؤرسوارم بره

_ هرکي بيبي، وا ماينه بيبي، ائتمالنم مسمۊمʹ بؤسته دأري

_ آقا، بلاميسر، من ماتؤرسوارم، مي منظۊرم أ نيرويˇ انتظامي-يه،

   ايرۊز ماتؤرسوارانˇ ره بيگير بيگير را تأوده،

   ايتأ چن رۊز سرا دئه، هني ايرۊزده گيره، بدجۊرم گيره، يؤکؤ سرا دئه،

   ايوار ايوارم گيره گيره سر . . .

_ خأب بره خأب، أيأ درمانگايه، ماتؤرسوار ؤ نيرويˇ اينتظامي-يم به أمان ربتي نأره

_ مرأ فأني، اۊيأ صداسيما نييه مگه؟

_ نه بره، درمانگايه، درمانگا، تلفنˇ نؤمرهˈ ايشتوائي بيگيفتي

_ آئۊ، بخشي مرا

_ بسلامت