خلوت من

باشد که فردا، بهتر از امروز باشد

باشد که فردا، بهتر از امروز باشد

Gil6ki Calendar

۱۸ مطلب با موضوع «ادبيات گيلکي (ایتا کۊچي دانه داستان)» ثبت شده است

ايتأ کۊچي دانه داستان





آقاىˇ وزير بهداشت بفرماسته: «کليه فۊرؤختن خۊجير کار نييه، شيمي کليهˈ هتؤ مۊفتکي فأديد!»

هنˇ وأستي جه وزيرˇ مؤترمˇ بهداشت کي خؤرۊم کاران زيياد بۊکۊده دأره، تشکر کۊنيم کي أمرأ

رانمائي بۊکۊده. مألۊمˇ کي آقاىˇ وزير هيزره واخب نييه کؤشان، چي وأستي خۊشانˇ نازنين کليهˈ

فۊرۊشده. بخألي تيتالي يا ثوابˇ ره أ کارأ کۊنده!

ئي نفر کي خۊ کليهˈ بۊفرؤخته بۊ گؤفتي، أگه آقاىˇ وزير اۊ پۊلي کي خايمأ مرأ فأده، مي چۊمانˇ سر،

ايتأ کليه کي ويشتر نأرم، اۊنم ديپيچم کادؤ دۊرۊن باينن کادؤىˇ تولد فأدم آقاىˇ وزيرأ.

وأورسئم أولي کليهˈ چۊتؤ بۊفرؤختي بۊگؤ، مي کؤرکي-يأ خأستيم مردأ-دم هرجگا بۊشؤم وام فأگيرم

نؤبؤسته کي نۊبؤسته، وا جاهاز بهئبيم دئه، جاهاز فاندأ بيم کي مي دسˇ سر مأنستي ؤ اۊبيناستي.  

بازنشسته-يم، مائي ئي تۊمۊنˇ مرأ کي أمي چا پۊرأ نيبه. ايرۊز هأ باغˇ محتشمˇ دۊرۊن نيشته بۊم کي،

ايتأ هأ رۊزنامهˈن چيسه ارشاد تازگي-يان مۊفتکي پخشأ کۊنه، مي دس فارسه. کرأ خاندأن دۊبۊم کي يؤکؤ

ايتأ مۊناقصه آگهي-يأ بيدئم بينيويشته بۊ «شيمي کليهˈ هينيم»

مي مرأ بۊگؤدم: خئلي-يان أ دۊنيا دۊرۊن ايساد ايتأ کليه ويشتر نأرد، من ايتأ کليه عيلاوه دأرم،

عيلاوه کليهˈ چي خأيم بۊکۊنم کي!!؟

چي ره أ خۊدادادي سرمايه جا ايستفاده نۊکۊنم، حؤکمن جه هۊ اول-سر خۊدا فادأ کي هر زمات گير دکفتيم

بيشيم اۊنˇ سر وخت. أتؤ بؤبؤسته کي مي کليهˈ بۊفرؤختم ؤ کؤرˇ دانهˈ اۊسه کۊدم مردˇ خانه.

البت أسأ وا مي اۊ دۊتا کؤرانˇ رئم جاهاز جۊرأ کۊنم، شائد بتانستم أشانˇ مارأ راضي-يأ کۊنم،

ايتأ خۊ کليهˈ مۊفتکي فأده آقاىˇ وزيرأ، ولي اۊنˇ جا وأسي مي کؤرانˇ جاهازأ فأده-يأ.



ايتأ کۊچي دانه داستان




شال، بينا کۊد کلاچ ؤ اۊنˇ قشنگي جا گب زئن... ؤ اۊنˇ جا بخأسته خۊ خؤرۊم سدا مرأ اۊنه آواز بخأنه....

کلاچ، ايزه خۊ کيتابانٰ کيتابخانه دۊرۊن فاندرست...

پينيرأ بنأ دارˇ خالˇ سر، ايتأ بۊلندˇ اؤخانˇ مرأ بخأند... قار... قار...

شال خۊ دسانأ بنأ خۊ گۊشانˇ سر، بينا کۊد گۊرؤختن.

*

*

آدم وختي کيتاب بخأنه، أنˇ تجرۊبه-يم ويشترأ به


جه أيأ بيشناويد


خط ؤ کيليدتأخته | خط و صفحه‌کلید


ايتأ کۊچي دانه داستان



أمي رأى فقد آقاىˇ . . .

 

* * *

 

بۊکـۊده کـاران:

ـ دۊ دفأ پـۊشـت دٚرٚن پـۊشـت کلاچ آبادˇ ديهاتˇ کئخۊدا، کي اۊ دۊ دفــأ دۊرۊن سه دفــأ، کئخـۊداىˇ نـۊمـۊنـه بـؤبـؤ

ـ ئي سـال، سـاحلي شطـرنجˇ فدراسيـؤنˇ رئيس

ـ ايتـأ سـه، چـار، پئـن رۊز مجلسˇ نمـاينده

ـ ايتأ هف، هش، ده سال ايرانˇ نمـاينده، لانگـرهانـسˇ جـزيـرهˈنˇ دۊرۊن

 

* * *

 

ناجـهˈن:

ـ رانمـائي رانندگـي چـپ گـردستنˇ تابلـؤيـأ اۊسـادن

ـ نيـؤتـؤنˇ دؤوؤمـي قـانـۊنˈ، چـاکـۊن واکـۊن کـۊدن

ـ شـۊتـۊر مۊرغˇ چـۊتؤئي مـۊرغـانـه نهأنˈ، چاکـۊن واکۊن کـۊدن

ـ هممتا چپ دسˇ آدمانˈ، دؤلتي ايدارهˈن ؤ مؤسسهˈنˇ جا بيـرۊن اگـادن

ـ پيش‌دکفتنˇ وأسـي، هيـأتˇ دؤلـت ؤ پـارلمـانˈ ايتـأ کـۊدن

ـ بئلکؤل تۊمامˇ چيزانˈ چاکۊن واکۊن کۊدن، جغرزˇ بعضي‌تـان

ـ اغطثـادي مفـاصـدˇ مـهˈرأ جنگستـن

 

* * *

 

زيـويـش‌نـامـه:

آقاىˇ . . . سالˇ 1330، ايتأ ديهاتˇ دۊرۊن، کۊ پسˇ پۊشت، ايتأ فقيرˇ خانواده مئن بـۊدۊنيـا بامـؤ ؤ درزˇ وأسي بامـؤ شار ؤ جه سالˇ 1350 تا 1353، هنˇ خاني کي ستم‌شائي رژيمˇ مهˈرأ کشمکش بۊکۊده بۊ، 8 سال دکفته دۊزداغ ؤ آزاتˈ بـؤستنˇ پسي، جه سالˇ 1353 تا 1356، سه سال ديپلؤمˇ ره بۊدؤب وادؤب بۊکۊده کي، تترج هممتا سال بکفته، ولي هني نــاجـه دأشتي خـۊ ديپلـؤمˈ فـأگيـره.

دستˇ بقضا،  اينقلابˇ پيرۊزأ بـؤستنˇ پسي، أنˇ استعداد ني واشکافه ؤ سالˇ 1359 عـۊلـۊم سيـاسي دۊکتۊري-يأ بيرۊتˇ دانشگا جا، سال 1362 اقتصادˇ دۊکتۊري-يأ لندنˇ جا ؤ آخـربـسر ني سالˇ 1364 حـۊقـۊقˇ بيـن‌المللˇ دۊکتۊري-يأ تئرانˇ دانشگا جا فأگيـره ؤ هسايم کرأ خۊجيـر مۊردۊمˈ خدمت کــۊنه.

 

* * *

دۊنچـۊکستـه کـانـديـدا، خاطـرجمـي ورچسب  ؤ هف رۊز فـۊرؤختـنˇ پسـي خـدمـات أمـرأ


* * *



ويژه‌نامه دومين جشنواره سراسرى طنز مکتوب / (سيد امين تويسرکانى)

خط ؤ کيليدتأخته | خط و صفحه‌کلید


ايتا کۊچي دانه داستان




 

_ لال بیمیر.

*  چی بـۊگـؤفتـم مگـه؟!

_  خفـهˈ بـۊ تـرأ گـم.

*  ئـه، عجبـأ ...

_  عجب پجب نـوا کـۊدنˈ، گـم خفـهˈ بـۊ، خفـهˈ بـۊ.

*  أسـأ کـي وا خفـهˈ بـم نـاقـلـن بـۊگـۊ چـۊتـؤ؟

_  چـۊتـؤ پـۊتـؤ نـأره، تـام زنـی، هـن.

ويگيـر أنـأ، بينيش هـايـأ بخـأن، بـي سسˇدم.

دار فـۊگـۊرده، ديفـار فـۊگـۊرده، تـۊ ايتـأ جـا نـوا اؤخـان بـايـه.

*  أسـأ چـي واسـي بـرزخˈ بـي، اۊى سفـر کـي بـۊگـؤفتـم خــا، هنـي گـم خــا

_  لا ايـلايـه ايـل الا، درازه نـدن، بـد دينـي-يـأ

*  درازه کـؤنـه، گـم چـۊتـؤ، نيگـي؟

اقلـه-کـم بـۊگـۊ کـي مـانستـن، حـۊسئـنˇ مـانستـن، اکبـرˇ مـانستـن؟

_  مـن نـانـم، دئه خـؤره دأنـي... أسـن تـۊ اۊشـانˈ چيکـار دأري؟

گـۊش بـدن تـرأ چـي گـمـهˈ ...

هـرکـي هـرغلطـي بخـاستـه تـأنـه بـۊکـۊنـه، تـۊ ايتـأ فقـد تـام زنـي، بفـأمستـي يـا نـأ؟

*  خـا، دئـه هيچـي نگـم، اگـه مـي تـام زئـنˇ مـرأ هممـه-چـي چـاکـۊده بـه، بيـهˈ، ئــا ئــا،

مـن دئـه هيـزره گـب نـزنـم ...

" تــي زۊر کـي-يـأ رسـه، أمـدئکـــˇ مــارˈ ..."

_  تـي مـرأ نـي-يـم مگـه، مـي مـرأ تـۊکـــˇ پـره ايسـي؟ ....


.......................  شــــــــــ تــــــــــــ لــــــــــــــــــــــــا قـــــــــــ ............................

 



ايتا کۊچي دانه داستان




ايرۊز، ايتأ خرس ؤ ايتأ کلاچ، شد هواپيما بينيشيند

کلاچˇ کـۊنˇ پسه هني بيجير نامـؤبـؤ دۊخاده:

ايتأ چائي بأوريد ...

وختي بأوردد، ايپچهˈ بـۊخـۊرد، الباقي-يأ فـۊکـۊد مرداکˇ ديـمˇ پرأ

مـرداى واورسه: أن چي کاري بـۊ؟

کلاچ گه: مي ديل بخأسته، ليسکه-ديـم بازي-يه دئه، ليسکه-ديـم بازي ...

چن دقه پسي، کلاچ ايـواردم دۊخاده: ايتأ واخـؤردني چي بأوريد ...

بأوردد، أى-وار ني ايپچهˈ بـۊخـۊرد، باقي-بمانستهˈ فـۊکـۊد مـرداکˇ ديـمˇ پرأ

مـرداى واورسه: أن چي کاري بـۊ؟

کلاچ گه: مي ديل بخأسته، ليسکه-ديـم بازي-يه دئه، ليسکه-ديـم بازي ...

خرس کي تا هسأ کرأ کلاچˇ کردˇکارانˈ فاندرستان دۊبـۊ، هتـؤ کـي

کلاچˈ خاب بسرأ شه خـۊ مـرأ گـه: من چي کمي دأرم جه کلاچ؟

دۊخانه اۊنˇ رئم ايتأ قاوه بأورد ...

کلاچˇ مانستن، ايپچهˈ بـۊخـۊرد، پس-بمانستهˈ فـۊکـۊد مرداکˇ ديـمˇ پرأ

مـرداى واورسه: أن چي کاري بـۊ؟

تـا خرس بـۊگـؤفته: ليسکه-ديـم بازي-يه دئه، ليسکه-ديـم بازي ....

فـۊتـۊرکستد چارتائي بيگيفتد أنـأ، فاکش فاکش ببردد هواپيما درˇ سر، تاودد بيجير !

خرس کي دينه هوا پسه، بينا کـۊنه ايجگره زئن ...

خرسˇ ايجگره صدا جا، کلاچ خابˇ جا دپرکه أنـأ گـه:

يـه گـۊرگـۊنـۊس ره

تـۊ کـي بـال نتاني زئن

ترأ زۊرˈ کۊدد ليسکه-ديـم بازي بيـرۊن بـأوري؟!


ايتا کۊچي دانه داستان


رئکه دانه هچين ايسپندانه، زاکم أتـؤ به مگه بره

واز کـۊدي أرا، واز کـۊدي اۊرا

بينيشته بـي، گـۊشي بدس، أنˇ سر دۊبـۊ أنˇ کـۊنٚخاله مئن

نيويره، را شـؤئي آواز خـاندي، گيلانˇ اۊرارسالˇ آوازأ

" ني نانا ني نای ني نای نای / ني نانا ني نای ني نای نای "  

***

بتخته سـر، أ زای چـي ره أتـؤ کـۊنه

هـي زمـات أتـؤ نـۊبـۊ

مي سنگينˇ زای

أسا أن أبچˇ کاران چيسه کـۊنه؟!

خـۊدايـا، نـۊکـۊنه مي زای تـۊرأ بـؤسته بي؟

يا شايد ني ... آها ... آخر خۊشانˇ کلمأ فـۊکـۊدد ...

مي زاکأ فٚغ بزئد ...

*

ايزه کي گـؤفتي، بـزين خـؤرا نهئب زئي:

" لعنت خـۊدا بر شـّرˇ شیطان "

أتـؤ نيبه، واسي بشم ايتأ سـرکيتاب واکـۊنم ... خاکأ مي سـر، نـۊکـۊنه ...

***

دۊهفته شباندٚرۊز أنˇ کار هن بـۊ

نیشتي گـۊشي بٚدٚس، را شـؤئي آواز خاندي

دئه أنˇ مار وازٚده آمـؤن دۊبـۊ

تا اينکي ايـرۊز غـۊرۊب وخته

رئکه دانه کارˇسرجا کي واگردس

تا خـۊ مـارأ بيده اۊنأ کشأ گيفت ماچي بدأ بـۊگـؤفت:

چـۊمˇ رافائي دئه تۊمانأ بـؤسته، فـارٚسه

بـزين اي وار دئم بينا کـۊده خـاندن:

" ني نانا ني نای ني نای نای / ني نانا ني نای ني نای نای "  

أنˇ مـار ايپچه أنأ فـاندرست

دئه بسرافت دکفت بشه سرکيتاب واکـۊنˇ ويجا

***

أسأ چي بـۊ، أنˇ مـار نانستي کي عأيده

" نؤرۊزبٚل "

*

رئکه دانه پـۊررضـا خـۊدابيامرزه عأيده آوازأ خاندي:

" صؤبه عأيده صؤبه ... الانه چي وختˇ خؤبه "

" صؤبه عأيده صؤبه ... واچينه تي رختˇ خؤبه "

أنˇ بگـۊل آمـؤن أنˇ واسي بـۊ کي ايمسال

جواز فاگيفته بـۊد بتاند

" تش ديچيند "

" آواز بخأند "

" شيريني پخشأکـۊند   "

" نـؤسال مـۊوارٚکي بگد "

هنˇ واسي بکـۊن کرأ أرده يارٚستان دۊبـۊ

کئن کئن داشتي أکه شمبه فارٚسه

خيابانانˈ بيجير بـۊجـؤر کـۊدي ...

مردۊمˈ ايته کاغذ بدسأ دأئي ...

اۊنˇ دۊرۊن بينيويشته بـۊ

" نؤرۊزبٚل "

(15 مـۊرداد / أملش / هاليدشت (هلۊدشت) / ساعـتˇ 17)

 

" شيمي رافـا ايسائيم "

 

24/اسفندار ما / 1589

ايتا کۊچي دانه داستان





زناى بامؤ پيرٚمرداکˇ جۊلؤب کي درجکˇ جا بيرۊنʹ فاندرستي، بئسا

پيرٚمردأى خؤ چؤمانʹ دٚوٚسته!

ـ بيدين، أی سفر آخري واره کي گؤفتان درم ...

خؤب گۊش بدن ياد بيگير ...

تا أکه خائي درجکʹ فاندري؟

أ بازي-يا ياد بيگيري  أ درجکˇ جا جيويزي، تي همسلامالانˇ أمرأ ني تأني بازي کۊدن ...

ـ بيدين، اۊشان دوتا مانستن ...

ـ تي مرأيم، ايشناوي؟

ـ پيرٚمردأى نجاغˇ مرأ خۊ چۊمانʹ واکۊد ...

ـ بيدين، أ ايتأ کي همه-دانه جا پيله تره شايه، خألي ايتا خانه تانه أرا اۊرا شؤن ...

أنم کي اۊنˇ ويجا ايسا، أنˇ نام وزيره، أ ايتا همه طرف تانه شؤن ... أرا، اۊرا، ئي وري ...

دردٚسر ندم، اصلˇکاري هنه، بفأمستي؟

پيرٚمردأى بۊگفت: ش ش شااااا ... و و وزيررررر ...

ـ آفرين، أ دۊتايم کي ديني همديگرأ ماند، أشانˇ نام قلعه-يه ... خألي ديک تاند شؤن ...

أ دۊتائم أسبد ... چۊتؤيه؟

ـ بمانسته أ دۊتا، أشانˇ نامم فيله، خألي ئي وري تأند شؤن ...

أشانم کي ديني أ جۊلؤب تترج ايساد، أشانˇ نام « سربازه »

ـ ديني، هتؤ ايتا راس راسي أرتشˇ مانستن

تي دۊشمندʹ تأني فۊتۊرکستن،  تي جانم تأني پاستن ...

أن کاري دأشتي ... بيده-ئي چندر راحته؟

هسأ أشانˇ نامʹ مره بۊگۊ بيدينم ياد بيگيفتي يا نه؟

خۊس، پيرٚمردأکˇ نفسʹ وأوه بۊ

خۊ ديمهʹ زناکˇ جا جيگا بدأ

بزين بۊگؤفت:

« پ پ پس مۊردۊم چي، اۊشان بازي نيئد؟ »


ایتا کۊچي دانه داستان



ايتا کؤره اسبˇ  بينيوشتهˈن

******


آدم أگر بخايه بدشانس ببه، به اسب!

شا گاچه کؤيا، شاب دؤالعظيمˇ بيابانانˇ را کؤيا ؟

پاک دئه کلافهˈ بؤسته بۊم، آسمانˈ خاک ؤ خؤل ؤ گرد ؤ غۊبار اۊساده بۊ، چۊم چۊمˈ نيده ئي

چار نال، عرخ فۊکۊديم ؤ زيمين  ؤ زمانˈ زاغ دأئيم

أمان شؤئيم، ئي جرگه رعيت چي زييادي أمي دۊمبالسر

هممتانˇ گازˇخاله واز، گؤفتيد ؤ خندستيد

بيچارهˈن تخصير نأريدي کي، هأ چيزانˇ أمرأ أشانˇ ديل خۊشˇ دئه

حله خؤبه هني خنده وأسي ماليات فينگيفتده

هۊندر کي اۊشانˇ گازˇخاله واز بۊ، أمي کبچ بيجير

جه گرما ؤ گردˇ خاک نأ، أ رايأ أمأن هيزار دفأ بامؤبيم ؤ بؤشؤبيم

أی سفر أن أمه ره زۊر دأشتي کي أ أراده کي بردأن ديبيم، نأ شا اۊنˇ مييان دۊبۊ نأ اۊنˇ زنˇ زأی

ئي جرگه رعيتˇ سيابختˇ بيچاره نیشته بيد

أسأ چي ره أ بي رخت ؤ ليباسانˈ شا شيش أسبˇ أراده بينيشانئد نأنيم

أمما ايچي-يأ ايمرۊ بفأمستيم اۊنم أن بۊ کي کرا "عيدالتخانه" را دکفتن دره

أمان هيدّأنه "عيدالتخانه"معني-يأ نفأمستيم ولي ايچي جا خاطرجم بيم

ائتمال دأئيم أ عيدالتخانه أمان شا أسبانˇ ره خؤرۊمˇ چي نبه

ديرۊ گؤفتيد "عيدالتخانه" فگيفتيمهˈ ايمرۊ گيدي "مشرۊطه" خأئيمهˈ

نأنم چي ره مرأ أ مشرۊطه جا خۊش بامؤ دأره

ديرۊ ايتا أ گاچه چي-يأن گؤفتي:

مشرۊطه کي بأيه نان أرزانˈ به، گۊشت أرزانˈ به، قند أرزانˈ به . . .

نان ؤ گۊشتˈ وا بدن، أمما قندˇ جا نتأنم دٚوارم

ايمرۊ شارˇ مئن بزن بۊکۊب بۊ هچين رخاصي

خيياله رعيت خۊشانˇ سهمي-يه جه مشرۊطه فگيفتده

تازه، بازۊن أشانˇ نامم بؤبؤسته دأره مۊردۊم!

 

(ئي جرگه گۊشنه گدا وا مملکتˇ شايأ حؤکٚم بۊکۊند

چي خؤبه چي بد! خاک به أمي سر

وا بمرده بيم أجۊر رۊزانˈ نيده بيم

خۊدا شهيدˇ شايأ بيأمرزه، هيککسˈ قؤوٚت دۊبۊ بگه

تي چۊمˇ جؤر أبرۊيه؟

اۊنˇ سرأ فادأئي هۊيأ وأوينٚد چي قشنگي

بسچي؟ فٚک کۊني ظل‌الله  يني چي؟)

 

أشانˈ شا عمجان پسر گۊفتي مي پۊشتˇ جا

 

(هر چي مشرۊطه ؤ مشرۊطه چي-یأ لعنت!

جه اۊ شبه کي أ بيلاوارٚثˇ نامˈ بيشناوستم ده ئي شب راحت نتانستم خۊفتن

هتؤ شاپشال ؤ امير بهادؤرˇ مانستن

ئي شب أپالي بزن بيگيره ئي شب اۊپالي

نيصفˇ شبه أئيدي أمرأ بريدي جنگˇ داوا

قند کي زييادˈ نؤبؤسته هيچ، بيشناوستم مۊردۊمˇ نانم آجۊرأ بؤستن دره، بيچارهˈن

ديشب چراغ گازˇ خيابانˇ دۊرۊن ئي نفر هتؤ تا بۊگؤفت مشرۊطه ارزاني أوٚره فۊتۊرکستم دۊتا پا أمرأ بزئم اۊنˇ ماده دۊرۊن، خاک بسر!)

 ***

خۊدايا مرأ ببخش هنقد چي مۊلˇ وأسي، چندر أ مشرۊطه چي-يانˇ پۊشتˇ سر بدˇ بيرا بۊگؤفتم

تازه ايمرۊ بفأمستم ساب کۊنمهˈ

سؤبˇ ره کي دۊمرتبه مرأ شال ؤ کۊلا بۊکۊدد ايواردم تۊرشˈ کۊدم

بۊگؤفتم حؤکمن کشمکشˇ گبه

وختي مرأ ببردد باهارستانˇ ميدانˇ جا اۊنقد چراغباني ؤ آتشˇ بلˈ بيدئم کي مي سرˇ جؤر گردستن دره،

بۊگفتم حتمن مجلس خؤرۊمˇ جائه کي مردۊمˇ گازٚخاله وازه دم به دقه گيدي

"زنده باد مشرۊطه" "زنده باد مشرۊطه"

ايپچه اۊشٚنتر ايتأ خارج بۊشؤ آدمم گؤفتي:

أ خارج کي هنقد قشنگه، اۊنˇ دۊرۊنم هيزره قحطی نأيه هأ مشرۊطه وأسي-يه دئه

گؤفتي: شۊمان شيمي مشرۊطهˈ کي فأگيريد هممه چي أرزانˈ به، آزادˈ به،

بازۊن تأنيد لاحافˇ جيرم داد بزنيد هر چي شيمي ديل بخأسته بيگيد . . .

تازه ايتا اۊ وکيلانم مرأ قند فأدأ !

 

پشيماني کاغذ:

بنده، "کؤره أسب"، "أسبˇ" زأی، جه تۊمامˇ مي اۊ بينيويشته ؤ بۊگؤفتهˈن کي پیشتر بۊگؤفتمهˈ

اعلام براعت کۊنم، بازۊن تعهد دهم جغرزˇ مي أسبي کردˇکار، دئه هيچ جوري شرّˇ شۊرˇ دۊمبال نشم،

بزین مي تۊمامˇ حقسايأ بۊکۊنم کي بابي-يان ؤ طبيعي-يانˇ جا کي اۊشانˇ پيله تر آقاىˇ "لياخؤفه" سر بيبيم.

 

کؤره اسبˇ ناخۊن (بخشيدي) سۊمˈ فاکشه


ايتا کۊچي دانه داستان





_ الؤ

_ جانم بفرمائيد

_ سلام

_ سلام بلاميسر، شيمي مؤشکلʹ بفرمائيد 

_ آقا،  شمرأ بۊخۊدا بيگيد أمان چي وا بۊکۊنيم ؟

   ايوار ايوار گيره گيره گيره، يؤکؤ سرا ده

   تا خائيم أمي کارانʹ فأرٚسيم، دۊمرتبه گيره، ايجۊر کي گؤفتن نشا

   تا أئيم فکرˇچاره بۊکۊنيم، سرا ده

   ايتا دو سه رۊز خبري نييه، گيمي تۊمانأ بؤسته دئه، ناخبر ايواردم گيره،

   چي جۊر گيفتن کي مۊسلمان نيدينه کافر نيشناوه.

   چي دردˇسر، هتؤ هأى گيره سرا دئه، گيره سرا دئه، گيره سرا دئه، گيره . . .

_ خأب بره بؤرسن، مرأ بۊگۊ بيدينم چيزˇ ناباب چي بۊخۊردي؟

_ چيزˇ ناباب چي بۊخۊردم؟ يني چي؟!

_ آقا، شۊمأ حؤکمن ايتأ چيزˇ ناباب بۊخۊردي أتؤ ديل‌درد ؤ شکم‌پيچه جا

   کلافهʹ بؤستي دئه.

_ نه بره، ديل‌درد چيسه، شکم‌پيچه کؤنه

_ زأى جان، أني کي تۊ گي، ايتأ اۊفۊنتˇ شديدˇ داخلي‌ صفت‌نيشانه،

   وا بأئي مي ورجأ ماينه بيبي

_ آقاىˇ مؤترم، اۊفۊنتˇ چي، ماينه‌-يه چي، من ماتؤرسوارم بره

_ هرکي بيبي، وا ماينه بيبي، ائتمالنم مسمۊمʹ بؤسته دأري

_ آقا، بلاميسر، من ماتؤرسوارم، مي منظۊرم أ نيرويˇ انتظامي-يه،

   ايرۊز ماتؤرسوارانˇ ره بيگير بيگير را تأوده،

   ايتأ چن رۊز سرا دئه، هني ايرۊزده گيره، بدجۊرم گيره، يؤکؤ سرا دئه،

   ايوار ايوارم گيره گيره سر . . .

_ خأب بره خأب، أيأ درمانگايه، ماتؤرسوار ؤ نيرويˇ اينتظامي-يم به أمان ربتي نأره

_ مرأ فأني، اۊيأ صداسيما نييه مگه؟

_ نه بره، درمانگايه، درمانگا، تلفنˇ نؤمرهˈ ايشتوائي بيگيفتي

_ آئۊ، بخشي مرا

_ بسلامت



ايتا کۊچي دانه داستان





ايسلامي تمدنˇ کيتابˇ جا، چارۊمي جلد:

گيدي وليد بن عبدالملک، مسيئيانˇ دۊعاخانه پۊشتˇبامˇ جا،

اۊشانˇ زنگˇ صدايأ ايشناوه
 

وأورسه: أن چي صدا‌يه؟

گيدي: مسيئيانˇ دۊعاخانه شينه

گه: بيشيد ساختمانˈ واچينيد، خؤرئم اۊشانˈ ياور دهه

پۊر زمات جه أ بيخۊدي کار دٚنوارسته بۊ کي، دۊعاخانه جا،

جغرزˇ ئي مۊشته خاک، هي صفت‌نيشان نمانه

مسيئيان، شکايت برٚده رۊميانˇ شا جأ، گیدي،

أشانˇ پيله‌کسˇ بينيويشته أمي دس دره، أمي أمرأ قؤل ؤ قرار بنا بۊد،

أمهˈ رأ کاغذ فأدأ بۊد کي آزاديم... غۊراب بزئده...


*
*
*


نفايس‌الفۊنۊنˇ کيتابˇ جا، جه مأمۊدبن مأمد آمؤلي، (تصوفˇ جلد):
 
حضرتˇ علي، خۊ يارانˇ مرأ، کۊفه بيرۊنˈشؤن دۊبۊ کي يؤکؤ،

 

مسيئيانˇ دۊعاخانه زنگˇصدا، هچين هۊ چاکˈ پۊرأ کۊد

ايمامˇ ياران خۊشانˇ گۊشʹ تيجأ کۊدد، بيديند ايمام چي فرمان دهه-يأ؟

علي بۊگفته: دأنيدي أ صدا، هـۊزارˇ أمرأ، چي خأيه بگه؟ 

بۊگؤفتيد: ايمام بئتر دأنه

علي بفرماسته: أ صدا گؤفتأن دره:

لا الله الا الله

حقاً حقا

حقاً حقا

حقاً حقا

*
*
*

علي-يأ گؤفتيد مۊسلمانانˇ خليفه، وليدم ...


ايتا کـۊچي دانه داستانˇ خأندني



گيدي، سلطان مأمۊدˇ کاخˇ درˇ پيش، اۊنˇ أپالي اۊپالي، هرتأ ايتا گدا نيشته بۊ

ايتا گدا، أنقذر خاشواليس ؤ دؤره قاب چين بۊ

هرکه أمؤيي اۊنˇ خاش واليسي-يأ کـۊدي ايچي فاگيفتي

أسا خأستي امير ببه، شا ببه، وزير ببه، هرکي بؤبؤسته بي

ايتا گدايم بۊ تام بزه، هيزره گب نزه-ئي

مألۊمˇ کؤيتأ درآمد ويشتره !

ايوار ايوارم أنا ايشتنب دأئي:

خاک بتي سر، زوانأ خۊدا ترأ چی ره فأدأ کي

فأدأ تکام بدي گب بزني ايچي فأگيري دئه

هتؤ لالˇ پتي-يانˇ مأنستن أيأ نيشته ئي چي ببه؟

سؤب تا هسا خألي ئي شائي کار بۊکۊده داري!

ناقلن شايأ بيده-ئي ايپچه زوان فۊکۊن ايچي فأگيري!

اۊن گؤفتي:

خؤرۊم کار اۊنˇ کي خۊدا جۊر باوره، سلطان مأمۊد کي خره؟

رۊزان هتؤ شب بؤستي ؤ أنˇ گب هن بۊ:

خؤرۊم کار اۊنˇ کي خۊدا جۊر باوره، سلطان مأمۊد کي خره؟

ايتا چن وخت أ ماجرا جا دٚوارسته، تا فارٚسانه-ئيد سلطان مأمۊدأ کي:

أ دۊتا گدايأ بيده-ئي تي کاخˇ درˇ سر نيشته ئيد؟

بۊگفت: آها بيده دأرم

ايتا هيزره گب نزنه، اۊيدأنه هتـؤ تا أمرأ دينه بينا کـۊنه؛

اعلاحضرتا، شايه شائان، نأنم فلان، بيسار . . .

أسا چي بؤبؤسته مگه؟

بۊگؤفتد: هۊني کي تام بزئکه خألي ايچي گه!

سلطان وأورسه: چي گه؟

بۊگؤفتد؛

گه خؤرۊم کار اۊنˇ کي خۊدا جۊر باوره، سلطان مأمۊد کي خره؟

بۊگؤفته: ئه! هسا أنا گم من کي خر ايسٚم !

بۊگؤفت بيشيد ايتا کرکˈ، اۊنˇ کلهˈ بکنيد، اۊنˇ شکمˇ دۊرۊنˈ خالي-يأ کۊنيد

چؤچاق ؤ أجۊر چيزانم بزنيد، باوريد شمهˈ رأ  ... بگم

کرکˈ چاکۊدد باوردد

بزين، ايتا الماسي کي هندˇ جا باورده بۊ، کي اۊنˇ مرا شاستي

ايتا سامانˈ هئن، بنا اۊنˇ شکمˇ دۊرۊن

بۊگؤفت أسا ببريد أنا فأديد اۊ گدائي کي أمي خاش واليسي-يأ کـۊنه

اۊنˇ کارˇ بار خؤب ببه، أيتايأ حالي ببه أمان کي خر ايسيم!

کرکˈ چأکۊدد ببردد هۊ خاش واليسˇ گدا پالـي

ناخبر کي پيشتر، أني ايتأ وزيران شلخت اۊنˇ ره اۊسه کۊده بۊ

اۊنم تا گۊلي چالٚک بۊخۊرده بۊ، سئر بـۊ

کرکˈ کي باوردد فأدأد أنا، جه اۊيا کي دئه جا نأشتي، اۊيتا گدايأ بۊگؤفت؛

ايمرۊ چندر کار بـۊکـۊده دأري؟

بۊگؤفت: سه شائي

بۊگؤفت: تي سه شائي-يأ مرأ، بيا أ کرک تي شين

بۊگؤفت: نه تي جانأ قۊربان، تي شکم سئره، ترا ديل نأيه اۊنا فيشادن

ترسي بۊبۊخۊسته ببه، خأئي قالب بۊکۊني مرأ، نيهينم ! 

بۊگؤفت: ئي شائي

بۊگؤفت: بزن مي گردنأ

بۊگؤفت: جهندم، بيا أصن هتؤ تي شين

هتـؤ کي بينا کۊده خۊردن، تا بأمؤ اولي لؤقمهˈ بنه خۊ دهن

بيده ايچي کرکˇ شکمˇ دۊرۊن برق زنه

ياواشه اۊنأ اۊساد بنا خۊ جيفˇ مئن

بزين واگردس خۊ ريفئقˈ بۊگؤفت:

فأندر بيدين ترا چي گۊمأ، شائد جه فردا دئه أمان کس کسه نيده-ئيم،

أما أن ترا جخترأ نشه:  

خؤرۊم کار اۊنˇ کي خۊدا جۊر باوره، سلطان مأمۊد کي خره؟

أنا بۊگؤفت ؤ جيويزأدأ بۊشؤ

فردا روزه کي سلطان أيه بشه بـۊدۊرۊن، دينه اۊ گدا کي

اۊنˇ ره الماس اۊسه کۊده بۊ نيشته، اۊيتا سرˇ کله پئدا نييه

بۊگؤفت: ئه تخته سر من تي اۊ سرمچهˈبنم، هني أيا ايسأئي کي؟

بۊگؤفت: چي بۊکۊنم سلطان، مي پلاخـۊرانˇ خرجي-يأ وا بيرۊن باورم ده!

بۊگؤفت: تي ريفئق کؤيا ايسا؟

بۊگؤفت: نأنم، ايمرۊ نأمؤ کارˇ سر

بۊگؤفت: ديشب تره غذا اۊسه کۊدم، بـۊخـۊردي؟

بۊگؤفت: محبت بۊکۊديد، شيمي جا پيشتر، وزير مره شلخت اۊسه کۊده بۊ

سئر بۊم فأدأم رۊبرۊئي بـۊخـۊرده

سلطان مأمۊدا گي، کارد بزه بي خۊن نأمؤئي

بۊگؤفت: أنأ دوديد باوريد کاخˇ دۊرۊن . . . باوردد . . .

بۊگؤفت: دوديد أنأ به فلک، من گم تـۊنم بـۊگـۊ . . .

بـۊگـۊ: خـؤرۊم کار اۊنˇ کي خۊدا جۊر باوره، سلطان مأمۊد کي خره؟

بيچاره ترسه-ئي نۊگؤفتي

بۊگؤفت: نيگي گم ترأ فلکˈ کۊند

اۊ بدبختم بينا کۊد سلطانˇ مرا گؤفتن؛

سلطان بـۊگـۊ، گدا بـۊگـۊ، سلطان بـۊگـۊ، گدا بـۊگـۊ: 

خـؤرۊم کار اۊنˇ کي خۊدا جۊر باوره، سلطان مأمۊد کي خره؟


ايتا کـۊچي دانه داستانˇ خأندني






چرچيل ؤ فلمينگ


  ***


فلمينگ، ايتا فقيرˇ کشاورزˇ ايسکاتلندي بۊ. ايرۊز، سابقˇ مأنستن، کرأ خۊ زنˇ زاکˇ ره زأمت کشئن دۊبۊ کي، خانه اۊشنتر ايتا ايجگره صدا ايشناوه. اي نفر دکفته بۊ سلˇ مييان، هأى داد کۊدي ؤ ياور خأستي. خۊ داز ؤ خاليکˈ نیهه زيمين ؤ دؤوه سلˇ ور. ايتا کۊچي زاکأ دينه کي تا کمربیجیر، دکفته دأره لجنˇ دۊرۊن.

سفيان بۊکۊده؛ داد کۊنه ؤ بيرۊن أمؤنˇ ره چکˇپر زئن دره. فلمينگ اۊنأ، جه ايتأ ياواشه مۊردني کي آدمˇ ديلأ ريش کۊنه نجات ديهه. فردائي أشانˇ صارا دۊرۊن، ايتا تفريحي أراده ايسه.

ايتا پيله گٚلˇ مردأى، ايتا قشنگˇ ليباسˇ مرأ، أراده جا بيجير بامؤ، صفت نيشان بدا ؤ بۊگؤفته: اۊ زاکˇ پئره کي فلمينگ، اۊنا سلˇ جا نجات بدا.

مرداى بۊگؤفته: «شۊمان مي زاکˇ جانا نجات بدائيدي، خائم شيمي جا تشکر بۊکۊنم ؤ شيمي محبتأ جبران بۊکۊنم». فلمينگ اۊنˇ کادؤيأ فينگيفت ؤ اۊنأ بۊگؤفت: «من نتانم أ کاري کي بۊکۊدمˇ ره، ايچي فاگيرم».

دۊرۊس هۊ ساعته، فلمينگˇ زاکˇ سرˇ کلله خانه درˇ جۊلؤب پئدا به. 

مرداى وأورسه: «اۊن شيمي زاکه؟» فلمينگ خۊ غبغبأ باد تاوده، گه آها مي زاکه. مرداى بۊگؤفت: خأيم ايتأ مامله پيشنهاد بۊکۊنم، اگه وهلي مؤقعيتˇ درز خأندنˈ تي زاکˇ ره جۊرا کۊنم، مي پسرم خؤشحالأ به.

أ زاى اگه خۊ پئرˇ مانستن ببه، حؤکمن ايجۊر پيشرفت کۊنه کي أمان دۊتا، اۊنأ ايفتخار کۊنيمي. فلمينگˇ زاى، بئترين مدرسهˈن شه ؤ هۊ وختˇ سر، سنت مري بيمارستانˇ پزشکي مدرسه جا، کي لندنˇ دۊرۊن نها بۊ، خۊ مدرکأ فاگيره. 

سر ألکساندر فلمینگ کي پینی سیلینˈ بیافته بۊ، ايجۊر پيشرفت بۊکۊد کي أنˇ نام، دۊنيا ميان ديپيچسته. چن سالˇ پسي، اۊ پيله گٚلˇ زأى، کي سلˇ جا نجات بيافته بۊ، أى-وار ناخؤش آوال به ؤ سینه پالۊ کۊنه.

أى دفأ چي أنˇ جانأ نجات بدا؟

پيني سيلين!


***


اۊ پيله گٚلˇ مرداکˇ نام بۊ لؤرد راندؤلف چرچيل، اۊنˇ زاکم کي سل ؤ

سينه پالۊ جا نجات بيافته بۊ، سئر وينستؤن چرچيل بۊ.



ایتأ کـۊچي دانه داستان ̌ خأندنی




کلمهˈنˇ زۊر  

-------------------

ايرۊز چن تا گؤزکأ جنگلˇ ميئن شؤن ديبيد کي ناخبر،

دۊتا جه اۊشان دکٚفٚد ايتا پيله چاله ميئن.

باقي گؤزکائأن چاله دؤر جمأ بد ؤ وختي ديند چاله خئلي جۊلفه اۊ دۊتايأ گده:

" دئه کاري نشأ کۊدن، شۊمان ميريدي".

اۊ دۊتأ گؤزکأ محل ننيد ؤ خۊشانˇ تۊمامˇ زۊرأ زنيد کي چاله جا بيرۊن بائد.

باقي گؤزکأئانم هاى گؤفتيد زۊر نوأ زئنيد نتأنيد بيرۊن آمؤن هسايه کي بيميريد.

آخربسر اۊشانˇ گبانˇ جا ايتأ اۊ گؤزکأئان خؤرأ دباخت ؤ دکفت چاله دۊرۊن بمرد.

أمما اۊيتأ گؤزکأ خۊ تۊمامˇ زۊرˇ أمرأ سعي کۊدي چاله جا بأيه بيرۊن.

هرچي اۊشان داد زئيد بيخۊدي زۊر نوا زئن فائده نأره اۊن ويشتر سعي کۊدي.

تا اينکي بيلاخره چاله جا بيرۊن أيه.

وختي بيرۊن بأمؤ اۊشان کي بيرۊن ايسا بۊدˈ خۊشکاچه، تعجبˇ أمرأ وأورسد:

" تۊ اصن ايشناوستي أمان چي گؤفتيم؟ ".

تازه فأمد کي اۊنˇ گۊشان أصن نيشناوستي.

واقيئت اۊن فک کۊدي اۊشان کرأ اۊنأ تشويق کۊدأن درٚد.

داستان شماره 05

مردی تخم عقابی پیدا کرد و آن را در لانۀ مرغی گذاشت. عقاب با بقیۀ جوجه ها از تخم بیرون آمد و با آنها بزرگ شد. او تمام زندگی اش همان کارهائی را انجام می داد که مرغ ها می کردند؛ برای پیدا کردن کرم ها و حشرات زمین را می کند، قُد قُد می کرد و گاهی هم با دست و پا زدن بسیار، کمی در هوا پرواز می کرد. سال ها گذشت و عقاب پیر شد. روزی پرندۀ با عظمتی را بالای سرش بر فراز آسمان دید. او با شکوه تمام و با یک حرکت ناچیزِ بال های طلائی اش، برخلاف جریان شدید باد پرواز می کرد. عقاب پیر، بهت زده نگاهش کرد و پرسید: " این کیست؟ " همسایه اش پاسخ داد: " این عقاب است؛ سلطان پرندگان. او متعلق به آسمان است و ما زمینی هستیم. "   ********   عقاب مانند مرغ زندگی کرد و مانند مرغ از دنیا رفت زیرا:   فکر می کرد مرغ است.

داستان شماره 04

روزی یک مرد ثروتمند، پسر بچۀ کوچکش را به یک ده برد تا به او نشان دهد مردمی که در آنجا زندگی می کنند، چقدر فقیر هستند. آن دو یک شبانه روز در خانۀ محقر یک روستائی میهمان بودند. در راه بازگشت و در پایان سفر، مرد از پسرش پرسید:   " نظرت در مورد مسافرت مان چه بود؟ " پسر پاسخ داد:                            _ عالی بود پدر !                          _ آیا به زندگی آنها توجه کردی؟       _ بله پدر !                                 _ چه چیزی از این سفر یاد گرفتی ؟   پسر کمی اندیشید و به آرامی گفت: " فهمیدم که ما یک سگ در خانه داریم و آنها چهار تا. ما در حیاط مان یک فواره داریم و آنها رودخانه ای دارند که انتها ندارد. ما در حیاط مان فانوس های تزئینی داریم و آنها ستارگان را دارند. حیاط ما به دیوارهایش محدود می شود، اما باغ آنها بی انتهاست. " با شنیدن حرفهای پسر، زبان مرد بند آمده بود. پسر بچه اضافه کرد:   " متشکرم پدر، تو به من نشان دادی که ما چقدر فقیر هستیم. "